Ahşap en güzel ve esnek malzemedir, eski zamanlardan beri sadece pratik amaçlar için değil, aynı zamanda bir dekorasyon unsuru olarak da kullanılmıştır. Herkes muhteşem ahşap oymacılığını, tahta üzerine ikon boyama tekniğini, ahşap mozaikleri bilir.

Uygulamalı sanatta ahşap üzerine dekoratif yakma özel bir yere sahiptir. Bu yönün birkaç bin yıldır bilinmesine rağmen, yanma sadece yirminci yüzyılda özel bir cihazın ortaya çıkmasıyla gerçekten erişilebilir hale geldi – elektrikle çalışan pirograf. Bu tutkal sayesinde bugün herkes yakma pratiği yapabilir.

Köken

Pyrography Yunanca’da “ateş yazısı”, yani ateşle çizim anlamına gelir. Yakma sanatının antikliğine rağmen, bu terim İngiltere’de nispeten yakın bir zamanda, XIX. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Ve XX’de türevinden modern yanma cihazının adı geldi – pirografi.

Şimdiye kadar bu tür bir yaratıcılığın süslü bir adı yoktu, ancak tarihi birkaç bin yıl öncesine dayanıyor ve dünyanın tüm ülkelerini kapsıyor.

Peru’da Nazca kültürüne ait, yüzeyi yakılmış figürlerle süslü ahşap bir kase bulundu. Kabın ortaya çıkış zamanı MÖ 700 yıllarına dayandırılmaktadır. э. Şimdiye kadar, bu, kızgın metal keskin bir nesneyle boyanmış sanat ve zanaatın en eski temsilcisidir.

Bazı bilim adamları, insanların metali eritmeyi öğrenir öğrenmez ahşap üzerinde yanmaya başladıklarına inanmaktadır. İğneler ve sivriltilmiş çubuk benzeri unsurlar kömürler üzerinde kızdırılıyor ve ardından bunlar ahşap üzerine bir desen çizmek için kullanılıyordu.

İngiltere’de, Viktorya döneminden önce bile mobilyalar, ustaların “sıcak poker” adını verdikleri kırmızı-sıcak aletlerle süslenirdi. Sanat Ortaçağ Avrupa’sında yaygınlaştı, ateş süsleri ev eşyalarını süslemek için kullanıldı.

Farklı tarihsel dönemlerde yaşayan sanatçılar – Rembrandt, Dürer, Picasso – odun yakmaya düşkündü, Yazar Victor Hugo sık sık bu aktiviteyi uygularken görülmüştür.

Ormanlar bakımından zengin olan ülkemizde, ahşap her zaman inşaat ve ev mobilyalarının ana malzemesi olmuştur. IX-X yüzyıllarda zanaatkarlar sadece basit mutfak eşyaları yapmakla kalmıyor, aynı zamanda onları süslüyorlardı. Önce yakmak için açık ateş kullanılmış, sonra da ucu eğik kesilmiş, kırmızı-sıcak, çivi benzeri nesnelerle çizim yapmayı öğrenmişlerdir.

Rusya’da tabaklar, kaşıklar, tabutlar ve kepçeler süslenirdi. Oyuncak ustaları kreasyonlarını “ateşli” desenlerle boyadılar, özellikle büyüleyici olan geleneksel matruşka bebekleriydi.

Teknoloji geliştirme

Binlerce yıldır insanlar odunları gerçek bir kızgın “çivi” ile yakıyorlar. XIX. yüzyıla kadar İngiliz zanaatkârlar, delikli ocakları veya kömürlü wokları “sıcak pokerleri” için uyarladılar. Maşaya yakmak için bir aparat takılmıştı ve sapı da kendini yakmaması için ince lifli minerallerden yapılmıştı. Bazen usta, ocaktaki potları değiştirmesi ve mümkün olan en kısa sürede sanatçıya getirmesi için birini tutardı.

On dokuzuncu yüzyılda yakma cihazı geliştirilmiştir. Cihazın iğnesi benzinle çalışan bir pompa tarafından ısıtılıyordu. Bu dönemde hanımlar bile boş zamanlarını yakarak geçiriyor, bir elleriyle pompayı pompalamaya adapte oluyor, ikinci elleriyle de ahşap yüzeye çizimi uyguluyorlardı.

XIX. yüzyılın sonunda, odun yakma cihazları gittikçe daha mükemmel hale geldi. Bunlardan biri, içinden gaz karışımının geçtiği bir tüpe sahip bir tasarımdı. Cihaz yüzey yakma için kullanıldı. Neredeyse aynı prensipte alkol brülörleri çalıştı. Bu dönemde ilk elektrikli ocaklar yakma amacıyla kullanıldı.

Zaten geçen yüzyılın ikinci yarısında, çalışma prensibi bir havya çalışmasına benzeyen elektrikli bir pirograf icat edildi. Ancak tasarım çok fazla ısındı ve çok fazla rahatsızlık yarattı. Ahşap yakma tekniğinde gerçek bir atılım (1962) 15 yaşındaki Roy Child’ın icadıydı, daha doğrusu zaten var olan bir elektrikli aletin başarılı bir şekilde modernize edilmesiydi.

Yeni cihaz güvenlik özelliklerine sahipti ve aşırı ısınma sorunu yaşamıyordu. Ayrıca, cihazın ısı ayarı yapabilme özelliği, kullanıcıların istenen sıcaklıkta çalışabilmesini sağlamıştır.

Tasarım toplu kullanım için geliştirilmeye alındı. O andan itibaren odun yakma sanatı gerçekten halka yayıldı, özellikle pirografın maliyeti ucuz olduğu için okul çocukları bile bununla uğraştı. Sonraki 10 yıl boyunca cihaz sürekli olarak geliştirildi ve bugün hala kullandığımız tasarıma benzedi. Günümüzde pirograf makineleri, çeşitli aksesuar ve ucu değişebilir başlıkları ile birlikte sunularak kullanıcıların farklı teknikler denemesine olanak tanımaktadır.

Ayrıca, pirografiyi sanatsal bir ifade biçimi olarak benimseyen birçok sanatçı, bu tekniği modern sanat eserlerinde kullanarak yaratıcı bir yaklaşım geliştirmiştir. Pirografi atölyeleri ve kursları, hâlâ günümüzde popülerliğini korumakta ve birçok kişi tarafından ilgi ile takip edilmektedir.

Modern zamanlarda tükenmişlik

Pirografi zanaatı kelime anlamıyla “ateşle çizim” anlamına gelir. Kullanılan çeşitli yöntemler vardır: lazer, asit, elektrikli aletler, gaz brülörleri, lens toplama. Her seçenek, çizim tekniğinde kendine özgü özellikler getirir.

Ahşap, kontrplak, deri ve diğer yüzeyleri yakmak için elektrikli cihaz. İki tipte gelir.

Transformatör. Düzgün düzenlenmiş bir sıcaklık moduna sahip güçlü bir cihazdır, bir nikrom nozul içerir.

Lehimleme. Cihaz, genellikle sıcaklık kontrolü olmadan bulunan pirinç nozullarla donatılmıştır.

Bir gaz tenekesine konur, yanma açık alevle yapılır. Cihaz, çizimin genel tonunu oluşturmak için kullanılır. Alev püskürten ustalar sadece tahtayı siyah bir katmanla kaplamakla kalmaz, aynı zamanda yanmış yüzeyin farklı tonlarını da oluştururlar.

Bu yöntem sadece güneşli bir günde kullanılabilir. Mercek, güneş ışınlarını ahşap yüzeye odaklayabilecek şekilde sabitlenmiştir. Bir desen oluşturmak için mercek ahşap damarı boyunca hareket ettirilir.

Yangına neden olabileceğinden çok güçlü büyüteçler kullanmayın.

Desen, ahşabın hidroklorik aside maruz bırakılmasıyla yakılır. Bunu yapmak için çalışma yüzeyi balmumu veya parafin ile kaplanarak ahşap için koruyucu bir tabaka oluşturulur. Daha sonra görüntüyü çizmek için keskin bir nesne kullanılır, böylece çizimin çizgileri ahşabın yüzeyine kadar derinleşir. Bu boşluklara asit dökülür.

Cihaz yardımıyla desen, yüksek sıcaklıkların etkisi altında bitmiş bir damga olarak uygulanır.