Bir okuldaki öğretmen-kütüphaneci, halk tarafından çok iyi bilinen bir pozisyon değildir. Ancak bu uzmanların da iş yerinde kendi görevleri, iş tanımları vardır. Ne kadar maaş aldıklarını, hangi portföyün gerekli olduğunu ve değerlendirme sürecinin nasıl işlediğini bilmek faydalıdır.
Öğretmen-kütüphaneciler, okul kütüphanesinin yönetiminden sorumludur. Öğrencilere kitap okuma alışkanlıkları kazandırmak, araştırma becerilerini geliştirmek, sınıf içi eğitimle uyumlu olarak dersler hazırlamak gibi çeşitli görevleri vardır. Ayrıca, öğrencilerin okuma seviyelerini izleyip, onların gelişimlerine yardımcı olacak kitaplar seçer ve kütüphanede eğitim materyallerini düzenler.
Bu pozisyondaki bir kişi, öğretmenlik sertifikası ve kütüphanecilik eğitimi almış olmalıdır. Eğitim hayatında her iki alanla da ilgili bilgi birikimine sahip olmaları beklenir. Kütüphanecilik alanında alınan eğitim, kitapların nasıl düzenleneceği, bilgi erişimi ve dijital kaynakları kullanma konusunda derinlemesine bilgi sağlar.
Öğretmen-kütüphaneciler genellikle yıllık maaşlarını öğretmen maaşlarına yakın bir seviyede alırlar, ancak bu durum çalıştıkları okulun bütçesi ve okulun büyüklüğüne göre değişebilir. Özel okullar, devlet okullarına göre daha yüksek maaşlar verebilir. Ayrıca, öğretmen-kütüphaneciler için belirli bir değerlendirme süreci vardır; bu süreç genellikle öğretmenlik performansı ve kütüphane yönetimi ile ilgili geri bildirimlere dayanır.
![]()
Öğretmen-kütüphanecilerin, okullarda kitap bağışları organize etmesi ve kütüphaneye yeni kaynaklar kazandırması da yaygın bir uygulamadır. Bu, öğrencilere daha fazla okuma materyali sunma fırsatı verir. Ayrıca, öğrencilere kitap okuma yarışmaları, okuma kulüpleri veya okuma etkinlikleri düzenleyerek okuma alışkanlıklarını teşvik edebilirler.
Özellikler
Okullarda, her şeyden önce çeşitli derslerin öğretmenleri çalışır – bunu herkes bilir. Geleneksel olarak, kütüphaneci pozisyonu daha çok yardımcı ve destekleyici bir pozisyon olarak görülmüştür. Bununla birlikte, hayat kendi ayarlamalarını yapar ve bu tür anların artan önemi nedeniyle yeni bir meslek ortaya çıktı – okul öğretmeni-kütüphaneci.
Böyle bir pozisyon, yerel olarak değil ama Milli Eğitim Bakanlığı’nın emriyle 2011 yılında resmen uygulamaya konmuştur.
Elbette öğretmen-kütüphaneci mevcut kitap koleksiyonunu korur ve mümkün olan her yerde genişletir. Ancak vurgu oldukça farklıdır – bir eğitim kurumunun kütüphanesi, öğrenciler için sadece zaman zaman ödünç kitap aldıkları bir yer değil, tam teşekküllü bir sosyalleşme aracı haline gelmelidir. Amaç, iletişim etkinliğini artırmak ve kütüphaneyi bilgi eğitiminin tam teşekküllü bir parçası haline getirmektir. Resmi talimatlar, çocukların kendi okuma inisiyatiflerinin öneminin artması gerektiğini, yani şu ya da bu yayını okumak için sadece şart koşmak yerine, bilinçli olarak ilgilenmeleri ve ilgi duymaları gerektiğini vurgulamaktadır.
Bir öğretmen-kütüphanecinin sorumluluğu çok daha yüksektir ve işi eski bir okul kütüphanecisininkinden çok daha çok yönlüdür, ancak statüsü de daha yüksektir – aslında “branş öğretmenleri” ile eşittir.
Bu yaklaşım bunu mümkün kılmıştır:
- Öğrencilerin araştırma becerilerini geliştirmelerine olanak tanımak ve bu becerileri derslerle entegre etmek.
- Kitap okuma ve bilgi arama alışkanlıklarını geliştirerek, öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini artırmak.
- Okulda düzenli olarak okuma ve bilgi paylaşımı etkinlikleri organize ederek öğrencilerin sosyal etkileşimlerini teşvik etmek.
- Öğrencilere dijital okuryazarlık kazandırmak ve onları modern eğitim materyalleriyle tanıştırmak.
- Öğrencilerin yaratıcı düşünme ve proje tabanlı öğrenme yöntemlerini kullanarak kendilerini ifade etmelerini sağlamak.
Okul öğretmeni-kütüphaneci pozisyonunun eğitsel yönü, öğrencilere sadece bilgi sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda onların aktif öğrenme süreçlerine dahil olmalarını teşvik etmek için geniş bir alan sunmaktadır. Bu da okulun genel eğitim kalitesini artırmakta önemli bir rol oynamaktadır.
İş tanımı
Bu pozisyonun temel sorumlulukları aşağıdaki gibidir:
Ancak böyle bir uzmanın iş listesi burada bitmiyor. Ayrıca işlevleri şunları içerir:
Tipik bir öğretmen-kütüphaneci portföyü şunları içerir:
Öğretmen kütüphanecilerin bilgi ve becerileri şunları içerir:
Sorumluluklar şunları içerir:
Eğitim
Bu pozisyon için özel bir pedagojik eğitim gerekmemektedir. İhtiyaç duyulan tek şey kütüphaneciliğin gerçek becerileridir. Bu doğrudan Sağlık ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı’nın öğretmen-kütüphaneci görevinin onaylanmasına ilişkin emri ile öngörülmüştür. Daha yüksek bir mesleki – pedagojik veya kütüphane – eğitime sahip olma zorunluluğu olduğunu belirtir. Aynı emirde, hizmet süresi için herhangi bir gereklilik olmadığı, ancak bunun ödeme düzeyini etkilediği belirtilmektedir.

Yine de yakın gelecekte ek eğitimden geçmek gerekecek. Dolayısıyla, pedagojik eğitimin yokluğunda, öğretmen-kütüphaneci 1 Ocak 2019’dan itibaren eğitim kurumunun yönergesine uygun olarak ek mesleki eğitim almakla yükümlüdür.
Belgelendirme gibi bir prosedüre de dikkat edilmelidir. Sıralama aşağıdaki gibidir:
Ne maaşı?
Bazı kaynaklara göre, Rusya’da ortalama olarak bu rakam 20 ila 25 bin ruble arasında değişmektedir. Birçok şey rol oynar, mevsim bile; genellikle yılın başında maaşlar en yüksek seviyededir ve baharın sonuna doğru azalır. Durumun her yerde bu kadar iyi özetlenmediğini belirtmek gerekir. Dolayısıyla, bir dizi kaynağa göre, Rusya’daki gerçek ücret oranları 13-14 bin ruble. “İki başkentte” durum biraz daha iyidir (27000’e kadar) ve Uzak Kuzey’de ve kısmen Uzak Doğu’da bir öğretmen-kütüphanecinin maaşı aynı 20-25 bindir; kırsal alanlarda ödeme sadece 10-11 bine eşittir ve önde gelen öğretmen-kütüphaneci ek olarak 4000-5000 alabilir.
Gerekli Yetenekler ve Beceriler
Öğretmen-kütüphaneci rolünde başarılı olabilmek için güçlü iletişim becerileri gerekir. Hem öğrencilerle hem de öğretmenlerle etkili bir şekilde iletişim kurmak, bilgiye erişim ve kaynak kullanımını kolaylaştırır.
Organizasyon yetenekleri de büyük önem taşır. Kütüphane düzenini sağlamak, kaynakları sınıflandırmak ve yönetmek için detaylara dikkat etmek gerekir. Ayrıca, çeşitli kitap ve materyalleri organize etme becerisi, eğitim sürecini verimli hale getirir.
Teknolojik beceriler de modern eğitimde kaçınılmazdır. Dijital kaynaklar ve online veritabanları üzerinde çalışabilme, bu alandaki yeni araçları ve platformları kullanabilme yeteneği gereklidir. Öğrencilerin dijital okuryazarlığını desteklemek de öğretmen-kütüphanecinin rolündedir.
Planlama ve zaman yönetimi becerisi de bu pozisyon için gereklidir. Hem kütüphane içindeki işleri hem de öğretim süreçlerini düzgün bir şekilde organize etmek, etkili bir eğitim ortamı yaratır.
Yaratıcılık, öğrencilerin bilgiye olan ilgisini artırmak için faydalıdır. Kütüphane etkinlikleri, projeler veya okuma saatleri düzenlemek, öğrencilerin kitaplara ve öğrenmeye olan ilgisini canlı tutar.
Son olarak, sabır ve empati, öğrencilerle sağlıklı bir ilişki kurmak için önemlidir. Her öğrenci farklı bir hızda öğrenir ve öğretmen-kütüphaneci, bu süreçte onlara rehberlik etmek için anlayışlı ve sabırlı olmalıdır.
Öğretmen-Kütüphaneci Olmak İçin Gereken Adımlar
Öğretmen-kütüphaneci olmak için öncelikle eğitim alanında bir öğretmenlik lisans programını tamamlamalısınız. Bu, öğrencilerle etkili iletişim kurabilme ve eğitim materyallerini doğru kullanabilme yeteneği kazandırır. Ardından, kütüphanecilik üzerine eğitim almak faydalı olacaktır. Bu, kütüphane yönetimi, kaynak düzenleme ve bilgi teknolojileri konularında bilgi sağlar.
İlk adım öğretmenlik diploması almaktır. Öğretmenlik diploması, kütüphanecilikle birleşen eğitim bilgilerini kullanmanıza olanak tanır. Eğitimle ilgili temel bilgileri öğrendikten sonra kütüphanecilik alanında da bir sertifika veya yüksek lisans programı tercih edebilirsiniz. Bu tür programlar size kütüphanede düzen, araştırma teknikleri ve kaynak yönetimi gibi konularda sağlam bir temel sunar.
İkinci olarak, kütüphanede çalışma deneyimi kazanın. Öğrencilerin kaynaklara kolay erişim sağlaması, kütüphanenin etkinliğiyle doğru orantılıdır. Kütüphane düzeni hakkında bilgi sahibi olmak ve öğrencilerin araştırma yapmalarına yardımcı olmak önemli becerilerdir. Eğitim alırken bir okul kütüphanesinde gönüllü ya da part-time çalışmak, bu becerileri geliştirmenize yardımcı olur.
İyi bir iletişim becerisi, öğretmen-kütüphaneci rolünde başarılı olmanın anahtarıdır. Öğrencilere rehberlik etmek, onların araştırma ihtiyaçlarına cevap vermek ve kaynakları etkili şekilde tanıtmak için güçlü bir diyalog kurmalısınız. Kütüphanecilik alanında teknoloji kullanımını iyi bilmek, dijital kaynaklarla çalışma yeteneğinizi artırır. Bu, özellikle öğrencilerin çevrimiçi kaynaklardan yararlanmasını sağlamak açısından önemlidir.
Son olarak, sürekli gelişim için eğitimlere katılın. Kütüphanecilik ve öğretmenlik alanları sürekli olarak gelişen ve değişen alanlardır. Yeni eğitim teknikleri, dijital kütüphane araçları ve kaynak yönetimi yazılımları hakkında bilgi edinmek, bu alandaki başarınızı artıracaktır. Öğrencilerle her zaman etkili ve yenilikçi bir şekilde çalışabilmek için profesyonel gelişim fırsatlarını değerlendirin.
Çalışma Ortamı ve Koşullar
Öğretmen-kütüphaneci, genellikle sessiz ve düzenli bir ortamda çalışır. Kütüphanenin tasarımı, hem öğretmen hem de öğrenciler için rahat bir alan sunmalıdır. Işıklandırma yeterli olmalı, çalışma masaları ve raflar erişilebilir şekilde yerleştirilmelidir. Sınıflarda olduğu gibi, kütüphanede de öğretmenlerin ve öğrencilerin hareket özgürlüğü sağlanmalıdır.
Çalışma koşulları, çoğu zaman sabah saatlerinden akşam vaktine kadar düzenli bir programa dayanır. Ancak, öğrenci etkinlikleri ve okuldaki diğer görevler, esnek çalışma saatlerine neden olabilir. Bu nedenle, öğretmen-kütüphaneci zamanını doğru planlamalıdır. Kütüphanede farklı etkinlikler düzenlemek ve birebir rehberlik yapmak da bu mesleğin bir parçasıdır.
Kütüphanenin teknolojik altyapısı, öğretmenlerin işini kolaylaştıran önemli bir faktördür. Bilgisayarlar, eğitim yazılımları ve çevrimiçi kaynaklar, öğretmenin bilgiye hızlı bir şekilde ulaşmasını sağlar. Ayrıca, baskı ve çoğaltma makinelerinin verimli çalışması, öğrencilerin ödev ve projelerini tam zamanında tamamlamalarına yardımcı olur.
Çalışma ortamı, öğretmen-kütüphanecinin iş verimliliğini doğrudan etkiler. Düzenli ve temiz bir kütüphane, hem fiziksel hem de zihinsel olarak rahat bir çalışma alanı sunar. Öğrencilerle etkileşimde bulunmak için pozitif bir ortam oluşturmak, işin verimliliğini artırır. Bu nedenle, öğretmen-kütüphaneci her zaman kütüphane ortamını daha işlevsel hale getirmek için sürekli olarak düzenlemeler yapmalıdır.
Öğretmen-Kütüphaneci ve Öğrenciler Arasındaki İletişim
Öğretmen-kütüphaneci, öğrencilere doğru kaynaklara yönlendirme ve okuma alışkanlıkları kazandırma konusunda aktif bir rol oynar. Bu bağlamda, kütüphanecinin öğrencilerle sürekli ve samimi bir iletişim kurması gereklidir. Öğrenciler, kütüphaneci ile yaptıkları sohbetlerde merak ettikleri kitaplar hakkında bilgi alabilir, okumak istedikleri konular hakkında tavsiyeler isteyebilirler. Kütüphaneci, öğrencilere öneriler sunarak onların ilgi alanlarına uygun içerikler keşfetmelerine yardımcı olmalıdır.
Öğretmenler ise, sınıf içindeki okuma alışkanlıklarını ve derslerle ilgili ihtiyaçları göz önünde bulundurarak kütüphaneciye öğrenciler hakkında geri bildirimde bulunabilir. Bu sayede kütüphaneci, öğrencilere daha iyi hizmet sunabilir ve onların gelişimlerini takip edebilir. Öğretmenler, kütüphaneciden farklı kaynaklar ve materyaller talep edebilir, böylece derslerde kullanılacak uygun içeriklere ulaşabilirler.
Öğrencilerin kitaplarla ve okuma materyalleriyle daha fazla etkileşime geçmesini sağlamak için kütüphaneci, onlara okuma saatleri düzenleyebilir. Bu aktiviteler, öğrencilere okuma alışkanlıklarını geliştirme fırsatı verirken, aynı zamanda öğretmenler de sınıf içinde okutacakları kitaplar hakkında kütüphaneci ile fikir alışverişinde bulunabilirler. Öğrenciler, kütüphaneye her geldiğinde onlara yeni kitaplarla tanışma fırsatı sunulmalıdır.
İletişim sadece kitap önerileriyle sınırlı kalmaz. Kütüphaneci, öğrencilerin araştırma becerilerini geliştirmelerine de yardımcı olabilir. Öğrenciler, proje ve ödevlerini araştırırken kütüphaneciden rehberlik alabilir. Bu süreçte öğretmenlerin de geri bildirimleri, öğrencilerin daha verimli çalışmasına katkı sağlar.
Kısacası, öğretmen ve kütüphaneci arasındaki güçlü bir iletişim, öğrencilerin akademik başarıları üzerinde olumlu bir etki yapar. Bu etkileşim, öğrencilere doğru bilgiye ulaşma ve okuma alışkanlıklarını geliştirme fırsatı sunar.
Kariyer Fırsatları ve Gelişim
Bir okulda öğretmen-kütüphaneci olarak kariyer yapmak, hem eğitim hem de kültürel gelişim açısından birçok fırsat sunar. Öğretmenlik ve kütüphanecilik arasındaki bu birleşim, profesyonel becerileri genişletme fırsatları yaratır.
- Mesleki gelişim: Öğretmen-kütüphaneciler, sınıf yönetimi, kitap ve kaynak yönetimi, dijital araçlar konusunda bilgi sahibi olurlar. Bu alanlarda uzmanlaşmak, kariyerinize değer katacaktır.
- Yönetim becerileri: Kütüphanecilik, kaynakları verimli bir şekilde organize etmek ve öğrencilere rehberlik yapmak gerektirir. Bu beceriler okul yönetiminde de size avantaj sağlar.
- Teknoloji kullanımı: Eğitimde teknolojiyi aktif olarak kullanmak, hem öğretmen olarak hem de kütüphaneci olarak becerilerinizi artırır. Dijital kaynakları yönetmek, online kütüphaneler ve e-kitaplar gibi yeni platformlarla deneyim kazanmanızı sağlar.
- İletişim ve işbirliği: Öğrencilerle ve diğer öğretmenlerle etkin bir iletişim kurarak işbirliği becerilerinizi geliştirebilirsiniz. Kütüphanecilik, öğrencilere kitap önerileri yapmak, araştırma süreçlerine yardımcı olmak gibi kişisel etkileşimleri içerir.
- Yaratıcılık: Kütüphane etkinlikleri düzenlemek, okuma kulüpleri oluşturmak veya öğrencilerin okuma alışkanlıklarını geliştirmeye yönelik projeler yapmak, yaratıcılığınızı sergilemenize olanak tanır.
Bu meslek, aynı zamanda sürekli gelişim için pek çok olanak sunar. Eğitimdeki yenilikleri takip etmek ve kendinizi bu alanda sürekli olarak güncel tutmak, size kariyerinizde ileriye gitme şansı tanır.







